Vài nét lịch sử về nhà thờ Bùi Chu

Cũng giống như vụ b.ạ.o l.o.ạ.n Quỳnh Lưu năm 56 thì giáo phận Bùi Chu trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp còn gây cho ta khó khăn rất nhiều lần, và nếu như ai từng quan tâm lịch sử chắc sẽ không thể nào không biết về đội tự vệ Phát Diệm và Bùi Chu từng rào làng gác s.ú.n.g vào tháp chuông b.ắ.n từng người lính của ta trong kháng chiến chống pháp.

Trong chiến dịch Quang Trung Từ tháng 10 năm 1949 đến tháng 5 năm 1950, địch tổ chức 6 cuộc hành binh lớn, mở liên tiếp những trận càn quét bình định, càn quét tới đâu, lập ngay ngụy quyền, bố trí ngụy quân, xây dựng đồn bốt tới đấy. Đặc biệt, chúng sử dụng một số cha cố p.h.ả.n đ.ộ.n.g để gây chia rẽ lương giáo lôi kéo những người đi đạo c.h.ố.n.g p.h.á cách mạng.

Trong chiến dịch Quang Trung chúng ta t.h.i.ệ.t h.ạ.i khá lớn đặc biệt Trận tiến công của Trung đoàn 88, Sư đoàn 308 Quân đội Nhân dân Việt Nam vào cứ điểm Chùa Cao (Yên Khánh – Ninh Bình) do 160 quân Pháp đóng giữ trong đợt 2 Chiến dịch Quang Trung (28.5 – 20.6.1951). Trận đánh không thành công.

Nói về t.ộ.i á.c Bùi Chu có thể kể đến vụ b.ắ.t c.ó.c g.i.ế.t h.ạ.i một cán bộ huyện ủy huyện Hải Hậu tên là Trần văn Nhợi b.ị t.h.ủ t.i.ê.u. Sau đó chúng rào làng lập ấp chống lại bộ đội ta 6 tháng liền, bộ đội ta phải điều một trung đoàn chính quy về mới d.ẹ.p l.o.ạ.n xong. Khi bộ đội tiến quân vào địa phần này thì những tự vệ Bùi Chu đã rút sang khu của Phát Diệm do linh mục Lê Hữu Từ làm chủ tiếp tục thành lập đội tự vệ c.h.ố.n.g p.h.á. cách mạng ta.

Những c.h.ố.n.g p.h.á của tự vệ Bùi Chu và Phát Diệm trong kháng chiến chống pháp có thể kể một vài sự kiện tiêu biểu sau.

Năm 1949 Pháp nhảy dù xuống Phát Diệm, nhận thấy đây là cơ hội làm tay sai cho quan thầy Pháp. Hoàng Quỳnh và Lê Hữu Từ đã thu thập được các thanh niên Bùi Chu chạy sang đây, lập thành từng Trung Ðội, Ðại Ðội về cái gọi tự vệ Bùi Chu Phát Diệm, và v.ũ t.r.ang cho 6 trung đội này, để có tiền nuôi đám tự vệ này chúng Thành lập Thương Cục Tổng Bộ Tự Vệ Phát Diệm, để đánh thuế các hành hoá đem từ Phát Diệm ra bán tại Hải Phòng và Hà Nội, mục đích để có tiền nuôi tự vệ.

Sau khi trang bị v.ũ k.h.í huấn luyện quân sự cơ bản, đội quân này chia làm ba mũi tiến vào Bùi Chu đánh vào những chỗ đóng quân và trụ sở của chính quyền cách mạng.

Một cánh theo sông Ðáy vào kênh Quần Liêu x.â.m nhập huyện Nghĩa Hưng, huyện Nam Trực và huyện Trực Ninh.

Một cánh theo sông Ðáy lên sông Hồng Hà rồi xuống bến đò Chợ Gà theo sông Ninh Cơ vào Bùi Chu, huyện Xuân Trường.

Một cánh từ cửa Ðài ra bể vào miền duyên hải, xâm nhập huyện Hải Hậu và huyện Giao Thủy.

Trước sự chống p.h.á á.c l.i.ệ.t của những thành phần tôn giáo tự vệ được hỗ trợ bởi giáo phận Phát Diệm. Chính quyền cách mạng phải rút khỏi địa bàn này.

Sau khi chiếm được Bùi Chu chúng thành lập Tổng Bộ Tự Vệ Bùi Chu, con đường c.h.ố.n.g p.h.á cách mạng của giáo phận Bùi Chu bắt đầu những t.ộ.i á.c không đi chung đường với dân tộc, cũng chính những tên lính tự vệ trong hai giáo phận Bùi Chu và Phát Diệm là những đơn vị người Việt Nam đầu tiên tham gia sát cánh cùng quân pháp trên chiến hào chống lại Việt Minh.

Có thể ngày nay thời gian đã lụi tàn gần cả trăm năm, những t.ộ.i á.c xưa kia không ai còn biết, người ta có thể thấy nó có vẻ huyền bí rêu phong cho nó là cổ là đẹp. Nhưng chính nơi đây từng xảy ra những t.ộ.i á.c do những kẻ cầm đầu là linh mục, chống lại cách mạng không đi chung đường với dân tộc. Họ đã tự tách mình và đứng chúng hàng ngũ với những k.ẻ n.g.o.ạ.i bang chống lại đất nước khi còn non trẻ.